Polish (Poland)English (United Kingdom)Czech (Czech Republic)

Wystawa pt. "Na dobry początek"

Wystawa_NaDobryPoczatekOd 11 do 31 stycznia 2016 r. prezentowaliśmy w CINiBA wystawę pt. "Na dobry początek". Ekspozycja zawierała przegląd najnowszej niemieckojęzycznej literatury dla dzieci i młodzieży o wybitnej wartości literackiej i artystycznej. Wybór i opracowanie – Goethe Institut. Organizatorami wystawy byli: Biblioteka Niemiecka i CINiBA. Ekspozycja mieściła się w galerii CINiBA (ul. Bankowa 11a, poziom 0). Zapraszamy

 

Narracyjna literatura dziecięca w krajach niemieckojęzycznych przeżywa w ostatnich latach swoisty renesans. Co roku ukazuje się około 8.000 tytułów dla dzieci i młodzieży, z czego 6.000 to książki niemieckojęzycznych autorów. Wystawa książek i plakatów prezentowana w Goethe-Institut przedstawia wybór osiemnastu pozycji z najnowszej literatury dla dzieci i młodzieży, zarówno autorów, którzy doczekali się polskiego przekładu (Wolfgang Herrndorf „Czik” oraz Andreas Steinhöfel „Rico, Oskar i głębocienie”), jak i autorów nieznanych jeszcze polskim czytelnikom.

W literaturze niemieckojęzycznej dużą rolę odgrywa realizm, co można zauważyć już w książkach obrazkowych dla najmłodszych, które często w humorystycznej formie zajmują się tematyką bliską życiu, nie stroniąc od trudnych problemów. Przykładem tego może być piękna książka Martina Baltscheita, rysownika i pisarza, zatytułowana „Die Geschichte vom Fuchs, der den Verstand verlor” /Historia lisa, który postradał rozum nagrodzona Niemiecką Nagrodą w Dziedzinie Literatury dla Dzieci w 2011 r., która oczarowuje harmonią tekstu i obrazu. Autor z ogromną wrażliwością opowiada historię lisa, który wie, jak upolować zająca i jak umknąć przed myśliwym, lecz gdy nadchodzi starość, zapomina o różnych rzeczach, w końcu nie wie nawet, jak to jest być lisem.

Książki Andreasa Steinhöfela (trzy części opowieści o Rico), Mileny Baisch „Anton taucht ab”/Anton nurkuje czy Finn-Ole Heinricha „Frerk, du Zwerg!”/Frerk, ty karzełku! fascynują komizmem sytuacyjnym i balansującymi na granicy groteski, oryginalnymi pomysłami. Historie te traktują o postawie bohaterów w odniesieniu do rodziny i przyjaciół, a także własnych pragnień i cudzych oczekiwań. We wspomnianych trzech książkach protagonistami są ekscentryczni chłopcy, z którymi mogą się identyfikować młodzi czytelnicy zafascynowani takimi bohaterami. Jednocześnie daje to pole do ironicznego dyskursu na temat męskich ideałów i wzorców ról społecznych. W ten sposób jest uwzględniana i jednocześnie kontestowana wyraźnie odczuwalna tendencja do konstruowania tekstów zgodnie ze stereotypami ról płciowych.

Powieści dla młodzieży, np.  Marienbilder”/Obrazy maryjne Tamary Bach są bardzo złożonymi i wyrafinowanymi tekstami, które nie muszą obawiać się porównań z tak zwaną literaturą dla dorosłych i kwestionują klasyczny podział utworów na książki dla młodzieży i książki dla dorosłych. Znajdziemy wśród nich nietypowych głównych bohaterów, np. niewidomego chłopca, z którego perspektywy poznajemy Afrykę w książce Reinera Merkela „Bo”,  czy też chłopaka z blokowiska w powieści o ciekawej konstrukcji przypominającej układanie puzzli pt. „Es war einmal ein Indianerland”/Była sobie kiedyś kraina Indian Nilsa Mohla wyróżnionej Niemiecką Nagrodą w Dziedzinie Literatury dla Młodzieży w 2012 i uznaną przez Fundację Sztuki Książki za „jedną z najpiękniejszych niemieckich książek roku 2012”.


Wśród niemieckojęzycznych książek dla dzieci i młodzieży oczywiście nie brakuje również historyjek o koniach, piratach czy wampirach, które, obok elfów i aniołów, świetnie się sprawdzają również w literaturze dla nieco starszych odbiorców. Ponadto popularnością wciąż cieszą się krwawe kryminały, (psycho)-dreszczowce i powieści z gatunku fantasy. Bogactwo niemieckojęzycznej literatury dziecięcej i młodzieżowej przejawia się nie tylko w dużej liczbie nowych publikacji. Można zauważyć z jednej strony tendencję do wydawania książek przeznaczonych dla określonych grup docelowych i zawierających konkretne przesłania i pouczenia, a z drugiej strony dążenie do wykraczania poza sztywne kategorie. I na tym „pograniczu” często powstają książki wysokiego lotu w sensie estetycznym, których autorzy nie uchylają się od trudnych tematów i jednocześnie poszukują nowych rozwiązań formalnych.

Uniwersytet Śląski w KatowicachUniwersytet Ekonomiczny w Katowicach


Projekt CINiBAProjekt Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka został zrealizowany w latach 2008-2012, dzięki współfinansowaniu Unii Europejskiej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013. Projekt był również finansowany z budżetu Samorządu Województwa Śląskiego, Miasta Katowice, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.